Dünyada her geçen gün binlerce kadına meme kanseri tanısı konmaktadır. Ancak, bu hastalığa yakalanma olasılığı her kadın için aynı değildir. Bilimsel araştırmalar, risk faktörü adı verilen çeşitli etkenlerin, kadında meme kanseri olasılığını artırdığını göstermiştir. Bu faktörlerin bazıları değiştirilebilir , bazıları ise değiştirilemez niteliktedir.
Her kadının kişisel risk faktörleri, kendi doktoru ile birlikte değerlendirilmelidir.
Meme kanseri riskinin olması, kanserin kaçınılmaz olduğu anlamına gelmemelidir. Risk faktörleri taşıyan birçok kadında hiçbir zaman meme kanserine rastlanmayabilir buna karşın hiç risk faktörü taşımayan kadınlarda da meme kanserinin ortaya çıkabileceğinin bilinmesi önemlidir.
Risk faktörlerinin bilinip tanımlanabilmesi, kanser tarama programlarından daha fazla yararlanmayı kolaylaştırır.
Meme kanseri için (en etkin) risk faktörleri;
Kadında meme kanseri riskini artıran en güçlü üç faktör vardır .
1. İleri yaş ; Yaş önemli bir faktördür. Meme kanserlerinin yalnızca % 5'i 30 yaş ve altındaki kadınlarda, % 10'u 40 yaşlarında ve % 85'i 50 ve daha yaşlı kadınlarda görülmektedir.
2. Aile öyküsü ; Birinci dereceden en az iki akrabasında (anne, kız kardeş, kız çocuk) menapoz öncesi , meme kanseri görülen kadının meme kanseri olma olasılığı diğer kadınlara göre çok daha fazladır.
3. Geçirilmiş meme kanseri ; Daha önce bir memesinde kanser saptanmış bir kadının diğer memesinde kanser oluşma riski yüksektir.
Meme kanseri riskini (sınırlı olarak) artıran risk faktörleri ;
Bu faktörler meme kanseri riskini iki kat daha fazla artırır.
1. Kuşkulu mamografi,
2. Aile hikayesi,
3. Anormal meme biopsi sonucu,
4. Göğüs bölgesine yüksek dozda radyasyon alınması.
Meme kanseri riskinin kıyaslamalı olarak artığı durumlar;
Örneğin; hiç doğum yapmamış kadınlarda, doğum yapmış olanlara göre meme kanseri riski daha fazladır. İlk gebeliğin zamanı da önemlidir, 30 ve daha ileri yaşlarda ilk gebelik ve doğum yapanlarda risk daha yüksektir.
Menapoz sonrası uzun süreli (5 yıl ve daha fazla) östrojen hormonu kullanımı meme kanseri riskini artırır.
Kilo - boy ve meme kanseri ilişkisinde; uzun boylu ve fazla kilolu kadınlarda meme kanseri görülme sıklığı, zayıf ve kısa boylu kadınlara göre daha fazladır.
Asya ve Afrikalı kadınlarda meme kanseri riski, kuzey Amerika ve kuzey Avrupalı kadınlara göre daha azdır. |
